Op steeds meer publieke plekken verschijnen affiches en posters die voorbijgangers waarschuwen voor de groeiende invloed van Palantir Technologies. De actievoerders richten hun pijlen op het Amerikaanse databedrijf, dat zij bestempelen als een van de gevaarlijkste producenten van grootschalige AI-surveillancetechnologie ter wereld.

Met de wildplakacties willen mensenrechten- en privacyactivisten de samenwerkingen tussen publieke instellingen en de techgigant aan het licht brengen. Palantir, mede opgericht door tech-miljardairs Peter Thiel en Alex Karp, levert geavanceerde platforms voor dataverzameling en -analyse die door critici worden omschreven als digitale wapens. Volgens tegenstanders ondermijnt de inzet van deze surveillancetools de fundamentele mensenrechten en democratische normen op wereldwijde schaal.

Omstreden overheidscontracten en ideologie

De aanleiding voor het toenemende straatprotest ligt in een reeks controverses rond het bedrijf:

Inzet bij grensbewaking en defensie: Palantir fungeert als de digitale ruggengraat voor de Amerikaanse immigratiedienst ICE en levert analysetechnologie voor militaire toepassingen, waaronder AI-ondersteunde militaire operaties door Israël in Gaza.

Ideologische lading: Critici verwijzen naar publieke uitingen en standpunten vanuit de top van het bedrijf — door beleidsmakers wel eens vergeleken met “de teksten van een superschurk” — waarin culturele hiërarchieën worden verdedigd met uitspraken dat bepaalde culturen dysfunctioneel en regressief zouden zijn.

Mensenrechtenkaders: Volgens actiegroepen schendt de onderneming stelselmatig de uitgangspunten van het internationaal recht en de VN-richtlijnen voor Bedrijfsleven en Mensenrechten (UN Guiding Principles on Business and Human Rights).

Brede oproep tot desinvestering en contractbreuk

De posters die momenteel in steden opduiken, maken deel uit van een bredere, internationale campagne van digitale burgerrechtenorganisaties en milieuactivisten. Zij stellen dat Palantir vanwege haar autoritaire karakter geen geschikte partner is voor overheidsopdrachten of publieke diensten.

De campagne roept overheden, universiteiten, vakbonden, pensioenfondsen en zorginstellingen (zoals ziekenhuizen) op om:

Lopende contracten en partnerschappen onmiddellijk te beëindigen;

Financieel te desinvesteren door aandelen of belangen in Palantir af te stoten.

Omdat de technologie van Palantir inmiddels wordt uitgerold binnen overheids- en zorgsystemen in Europa, Noord- en Latijns-Amerika en Australië, benadrukken de initiatiefnemers dat lokaal verzet noodzakelijk is: “De invloed van Palantir is wereldwijd — dus moet het verzet dat ook zijn.”

Beelden: SZ.