Op maandag 23 februari kleurde het Antwerpse Operaplein opnieuw in het teken van solidariteit tijdens een actie van de Antwerpse Coalitie voor Palestina. De bijeenkomst kreeg een onverwachte wending toen de bekende Amsterdamse activist en dichter Jerry Afriyie toevallig passeerde. Getrokken door het rumoer en de boodschap van de demonstranten, besloot de voorman van Nederland Wordt Beter poolshoogte te nemen. Wat begon als een toevallige passage, mondde uit in een boeiend gesprek. Wij spraken met Afriyie over zijn spontane betrokkenheid en zijn visie op waarom onvoorwaardelijke solidariteit tussen mensen — over grenzen en bewegingen heen — juist nu de sleutel is tot maatschappelijke verandering.

Jerry Afriyie is geen nieuwkomer in de wereld van activisme. De afgelopen vijftien jaar vocht hij in Nederland tegen institutioneel racisme en behaalde hij met zijn beweging drie concrete doelstellingen. “Dus activisme helpt zeker”, stelt hij nuchter vast. Nu richt hij zich op bredere strijdpunten, en ziet hij de Palestijnse zaak als een volgende logische stap. “Ik denk dat het belangrijk is dat we niet alleen vechten voor wat ons zelf raakt, maar dat we ook solidair zijn met andere communities.”

Een gedeelde strijd
“Jij riep ook net van Black Lives Matter. Dat ging er makkelijk in, want de meeste mensen die hier staan, kennen die strijd.”

Opvallend genoeg ziet Jerry Afriyie parallellen tussen de strijd van Palestijnen en die van bewegingen als Black Lives Matter. Voor hem is het dan ook dezelfde strijd: “Onrecht is onrecht.” Volgens hem is medemenselijkheid het enige bindmiddel dat zou mogen bestaan. “Ik kan niet voor mezelf vechten en anderen gewoon laten sneuvelen. De overheid gaat het niet voor ons doen. De multinationals gaan niet voor ons vechten. Wij mensen, van links tot rechts, moeten gewoon bij elkaar komen.”

“Het is niet ver van mijn bed”
“Hier in Antwerpen wonen 14.000, 15.000 Palestijnen. Dat zijn mensen die in mijn stad wonen, die ik tegenkom, waar ik mee praat. Dus het is helemaal niet ver van mijn bed.”

Het idee dat de Palestijnse kwestie iets is van ver weg, wuift hij resoluut weg. Jerry Afriyie ziet een maatschappij die erop gericht is mensen te verdelen. “De overheden hebben ervoor gezorgd dat wij praten in wij versus hen. Maar het is alleen maar wij.” Toch blijft hij hoopvol en benadrukt hij het belang van dialoog, zelfs met tegenstanders. “Ik probeer altijd mensen die fout zitten, te benaderen zoals ik benaderd wil worden wanneer ik fout zit. We mogen nooit toekijken wanneer anderen worden ontmenselijkt.”

Van Palestina tot Congo en Sudan

Zijn blik reikt verder dan enkel het Midden-Oosten. “Ik zie dat gebeuren in Congo, ik zie dat gebeuren in Sudan, en nu in Cuba en zoveel andere plekken.” Hij waarschuwt voor de westerse neiging om problemen te beschouwen als iets van ‘daar’. “Het lijkt of het iets is van daar. Het is ver van mijn bed. Maar het is nooit zo ver wanneer het voor je deur komt te staan.” Hij koppelt de internationale strijd zelfs aan lokale problematiek. “Mensen die geen werk hebben, mensen die langdurig ziek zijn, die kan je ook ontmenselijken.” Voor hem is solidariteit dan ook geen strategie uit zelfbehoud, maar een morele plicht. “Je moet het gewoon doen omdat het zo hoort, omdat het rechtvaardig is. En eigenlijk omdat het ook goed voelt om voor je medemens te zijn.”

Een koude maandagavond in Antwerpen

Ondanks de kou staan de activisten week na week paraat. Afriyie is onder de indruk van hun vastberadenheid. “Als de overheid ons niet klein kan krijgen met hun wapens en hun macht, wat kan de wereld ons doen?”
Met die veerkrachtige woorden nam hij afscheid van de betogers op Antwerpse Operaplein, klaar om de volgende dag zijn lezing te geven aan de universiteit. Maar vanavond stond hij schouder aan schouder met hen die, zoals hij het noemt, “het minste doen dat we kunnen doen is onze stem laten horen”.

“Ontmenselijking of dehumanisering is een proces waarbij de menselijkheid van een persoon of groep wordt ontkend. Hierbij zijn twee vormen te onderscheiden, het ontkennen van de menselijke natuur en het ontkennen van unieke menselijke eigenschappen.”

Jerry King Luther Afriyie (Bechem, Ghana, 30 april 1981) is een Nederlandse activist, dichter en rapper onder de naam Kno’ledge Cesare. Daarnaast is hij coördinator en een van de oprichters van de Stichting Soul Rebel Movement. Hij is voorzitter en een van de oprichters van Stichting Nederland Wordt Beter, waar ook actiegroep Kick Out Zwarte Piet onderdeel van uitmaakt, en geeft voor de stichting lezingen, optredens en gastlessen.