De beelden uit de Brusselse Nieuwstraat spreken boekdelen. Terwijl studenten en scholieren de straat op trekken voor legitieme maatschappelijke protesten, timmeren de grote, internationale winkelketens hun etalages haastig dicht. De angst is begrijpelijk: men vreest dat opportunisten en relschoppers de betoging misbruiken om vernielingen aan te richten en te plunderen. Maar wie met een kritische blik naar deze dichtgespijkerde vitrines kijkt, ziet vooral een stuitende hypocrisie.
Het zijn uitsluitend de multinationals – de bedrijven met miljardenomzetten – die zich verschansen achter houten panelen. Zij beschermen hun koopwaar tegen de incidentele schade van een ingeslagen ruit, maar sluiten tegelijkertijd hun deuren en ogen voor de structurele ravage die hun eigen bedrijfsmodellen wereldwijd aanrichten.
Laten we de definitie van ‘schade’ immers eens in een breder perspectief plaatsen. Achter de gebarricadeerde deuren van sportgiganten als Nike schuilt een donkere realiteit van economische uitbuiting, waarbij de productieketens nog steeds onlosmakelijk verbonden zijn met kinderarbeid en onmenselijke werkomstandigheden. Aan de luxezijde van het spectrum weigeren modehuizen zoals Louis Vuitton nog altijd afstand te nemen van dierlijk bont, een praktijk die dierenwelzijn ondergeschikt maakt aan een elitair modebeeld.
De destructie reikt bovendien verder dan de mode-industrie. Fastfoodketens zoals McDonald’s dragen een loodzware verantwoordelijkheid. Niet alleen drijft hun winstmodel op de industriële, grootschalige slachting van miljoenen koeien en kippen voor een goedkope, “lekkere” burger, ze opereren ook niet in een politiek vacuüm. Wereldwijd klinkt de roep om boycots steeds luider vanwege de vermeende medeplichtigheid van dit soort multinationals aan de aanhoudende mensenrechtenschendingen en genocide in Palestina. Ze zijn onlosmakelijk verweven met systemen van geweld en onderdrukking.
Een ingeslagen ruit of een gestolen kledingstuk in de Nieuwstraat is vandalisme en valt niet goed te praten. Maar de maatschappelijke verontwaardiging is scheefgetrokken. We maken ons druk om materiële schade in, maar tolereren de onmetelijke en dagelijkse schade die deze giganten aanrichten aan mensenrechten en dierenwelzijn. De houten panelen in de Nieuwstraat beschermen niet alleen hun producten; ze vormen een blinde muur waarachter het failliet van hun eigen ethiek verborgen blijft. Het wordt tijd dat we onszelf de vraag stellen wie er in deze wereld nu écht bescherming nodig heeft, en tegen wie.
Beelden: SZ.